Wielcy Malarze

Stanisław Ignacy Witkiewicz

– Witkacy, portrecista pokątny

Stanisław Ignacy Witkiewicz
Stanisław Ignacy Witkiewicz, ok. 1912, Wikipedia

Stanisław Ignacy Witkiewicz (1885-1939)

Jego dokonaniami można by obdzielić kilka życiorysów i to pracowitych: był malarzem i teoretykiem sztuki, pisał dramaty i powieści, eksperymentował z narkotykami, malował portrety etc. Człowiek niezwykle wszechstronny, pojawia się niemal we wszystkich dyscyplinach twórczości. Klasyk światowego formatu – jego teksty doczekały się przekładów na ponad 30 języków (Europa, Ameryka Południowa, USA i Japonia), a ze wszystkich polskich autorów to właśnie jego sztuki są najczęściej granymi na zagranicznych scenach.

KARYKATURZYSTA

GŁÓWNY IDEOLOG FORMISTÓW

DRAMATURG I POWIEŚCIOPISARZ

k

PORTRECISTA

1

TEORETYK I KRYTYK SZTUKI

FOTOGRAF I RYSOWNIK

FILOZOF I WIZJONER

Stanisław Ignacy Witkiewicz

1885

24 lutego w Warszawie urodził się Stanisław Ignacy Witkiewicz „Witkacy”, syn Stanisława Witkiewicza (malarz, pisarz, architekt, twórca „stylu zakopiańskiego”) i Marii z Pietrzkiewiczów (nauczycielki muzyki)

1890

z powodu choroby Stanisława Witkiewicza-ojca, rodzina przeniosła się do Zakopanego. Ojciec Witkacego był zagorzałym przeciwnikiem systemu szkolnictwa, unicestwiającego indywidualność ucznia. Stąd też sam kierował edukacją syna, organizował mu prywatne lekcje, prowadzone często przez profesorów uniwersytetu i wybitnych artystów. Popierał także samodzielność młodego Witkacego w wyborze własnych zainteresowań.

i

1903

eksternistycznie zdał maturę we Lwowie

1887-1891

studiował w Szkole Sztuk Pięknych i na Uniwersytecie Jagiellońskim

1905

wbrew woli ojca, rozpoczął studia w krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, najpierw w pracowni Jana Stanisławskiego, później Józefa Mehoffera. Na wyobraźnię młodego Witkacego mocno oddziaływała sztuka Witolda Wojtkiewicza

1914

21 lutego narzeczona Stanisława Ignacego Witkiewicza – Jadwiga Janczewska popełniła samobójstwo. Wiadomo, że Jadwiga była w ciąży, a Witkacy panicznie bał się konsekwencji wydania dziecka na świat, którego przyszłość budziła w nim najgorsze obawy. Podobno dochodziło też między narzeczonymi do nieporozumień na tle rzekomego flirtu z Karolem Szymanowskim. Ponieważ tragedia  ta wydarzyła się po kłótni narzeczonych, Witkacy głęboko obwiniał się za to.

1914

od głębokiej depresji miała go oderwać propozycja podróży w roli fotografa do Nowej Gwinei z Bronisławem Malinowskim. W lipcu dotarli do Australii, gdzie dowiedzieli się o wybuchu I wojny światowej. Po scysjach z towarzyszem wyprawy, Stanisław Ignacy Witkiewicz powrócił do Europy, gdzie zaciągnął się do armii carskiej Rosji (elitarnej jednostki piechoty), gdyż uważał, że w nowym konflikcie zbrojnym Polacy powinni wybić się na niepodległość walcząc po stronie słowiańskiej, a nie germańskiej.

1917

zwolniony z wojska, z powodu ran odniesionych w bitwie nad Stochodem (wśród przeciwników armii rosyjskiej znajdowały się tam również oddziały Legionów Polskich Józefa Piłsudzkiego)

j

1918

powrót do Zakopanego, zaczął intensywnie malować i pisać. Został przyjęty do grupy Formistów, zaczęły się również pierwsze wystawy i premiery teatralne

1923

Stanisław Ignacy Witkiewicz  30 kwietnia ożenił się z wnuczką Juliusza Kossaka – Jadwigą Unrug jednak nie było to udane małżeństwo. Ciągłe konflikty sprawiły, że Jadwiga przeniosła się do Warszawy. Jednak nieudany związek małżeński z czasem przekształcił się w głęboką przyjaźń. Stanisław i Jadwiga często się odwiedzali, a z korespondencji Witkacego do żony zachowało się blisko 1300 listów

Stanisław Ignacy Witkiewicz
Młody S.I. Witkiewicz z ojcem, ok. 1893, Wikipedia

1925

zrezygnował z malarstwa olejnego na rzecz pasteli, założył też „Firmę Portretową S.I. Witkiewicz”, co było jego głównym źródłem utrzymania

1929

w lecie Stanisław Ignacy Witkiewicz zakochał się ze wzajemnością z Czesławą Oknińską-Korzeniowską

1935

stworzył podstawy własnego systemu filozoficznego –  zawarte w „Pojęcia i twierdzenia implikowane przez pojęcie Istnienia”. Zajmował się też krytyką literacką, publikował i recenzował artykuły, poznał w tym czasie Zofię Nałkowską, Witolda Gombrowicza i Brunona Schulza. Za twórczość literacką otrzymał Złoty Wawrzyn Polskiej Akademii Literatury

Stanisław Ignacy Witkiewicz